Graafseweg Wijchen

verkeer en ruimtelijke inpassing

In 2012 werd de reconstructie voltooid van de Graafseweg bij Alverna, in de gemeente Wijchen. Een combinatie van maatregelen brengt niet alleen de geluidsoverlast omlaag, maar verbetert ook de algehele kwaliteit van de leefomgeving. Dankzij een licht verzonken wegdek met stil asfalt, minder rijstroken, een lagere maximumsnelheid, en minder afslagen voor een betere doorstroming. De basis voor dit resultaat werd gelegd met een brainstorm aan de keukentafel.

De geluidsproblematiek in het dorp Alverna was al enkele jaren punt van zorg voor de gemeente Wijchen, beaamt de wethouder. “Het aantal klachten nam steeds meer toe. De normoverschrijdingen waren groot en de bewoners van Alverna maakten zich daar terecht zorgen over.” Reden voor de gemeente om een onderzoek te starten. “Daaruit werd duidelijk dat de geluidsoverlast drie hoofdoorzaken had: de randweg rondom Wijchen, de spoorlijn tussen Wijchen en Nijmegen, en de Graafseweg die dwars door de woonkern van Alverna loopt.”

Vier meter hoog
Als eerste werden maatregelen getroffen langs de spoorlijn en de randweg. “De Graafseweg was het meest ingewikkeld om aan te pakken. Vanwege de ligging dwars door het dorp, maar ook omdat het een provinciale weg is en we dus ook op de provincie waren aangewezen voor het doorvoeren van maatregelen”. Er lag al een plan bij de provincie om vier meter hoge geluidsschermen langs de Graafseweg te plaatsen. Niet de meest elegante oplossing volgens de wethouder. “Daarmee zou je het dorp als het ware in tweeën delen. Dat zagen de bewoners van Alverna niet zitten en wij als gemeente evenmin.”

Keukentafel
Om tot een oplossing te komen waar alle betrokkenen wél achter konden staan, besloot het gemeentebestuur tot een nieuwe aanpak. “We zijn met vijf mensen letterlijk aan de keukentafel bij elkaar gaan zitten: een afgevaardigde van de bewonersvereniging, drie ambtenaren van verschillende gemeentelijke afdelingen, en ikzelf. Met dat groepje zijn we gaan brainstormen.” Gaandeweg ontstond het idee om niet één maatregel toe te passen, maar verschillende maatregelen te combineren. “Dus met een licht verzonken wegdek en stil asfalt, maar ook door te zorgen dat het verkeer langzamer rijdt, met een constantere doorstroming. Aan het eind van de avond lag er een plan op hoofdlijnen, dat we lieten doorrekenen door een adviesbureau. Hun oordeel luidde: ‘Zoiets als dit is nog nooit gedaan, maar het kán werken’”.

Kundig en betrokken
Vervolgens presenteerde de gemeente het plan tijdens een bijeenkomst aan de inwoners van Alverna. “Er waren ongeveer 200 aanwezigen, waarvan de overgrote meerderheid ermee instemde. Vanaf dat moment zijn we het plan verder gaan uitwerken, in nauwe samenspraak met afvaardigingen van zowel de bewoners als plaatselijke ondernemers”. Hij benadrukt hoe waardevol kundige en betrokken ambtenaren in zo’n project zijn. “Samen met de door ons ingeschakelde landschapsarchitect maakten zij slim gebruik van de mogelijkheid om het gebied opnieuw in te richten. Zo konden we tot een kwalitatief zeer goed plan komen.”

Leefbaarheid
Intussen zochten de wethouder en zijn ambtenaren ook de samenwerking met de provincie, de Stadsregio Arnhem Nijmegen en het Rijk. “Met name de provincie pakte ons plan enorm goed op. Ook zij zagen in welke kansen het bood om de ruimtelijke kwaliteit van het gebied te verbeteren”, aldus de wethouder. “Het ging om een forse investering voor een relatief kort wegtraject, maar juist omdat we verder keken dan alleen geluidsoverlast en de totale leefbaarheid van het dorp een ‘boost’ gaven, lukte het om alle partijen mee te krijgen.”

‘Durf te dromen’
In 2012 werd de gereconstrueerde weg officieel geopend. Het project won de prestigieuze European Soundscape Award en wordt door het programma Stiller op Weg aangemerkt als ‘best practice’. “De belangrijkste les die ik wil meegeven aan collega-bestuurders? Durf te dromen en buiten de gebaande paden te treden. En zoek in een zo vroeg mogelijk stadium het gesprek op met bewoners. Er zit enorm veel denkkracht in de samenleving”, besluit Thijsen.

De volgende maatregelen zijn toegepast:

• Verminderen van het aantal rijbanen
• Verlagen van de hoogte van de rijbaan met 0,5 meter
• Aanbrengen van geluidswerende wallen
• Gebruik van stil asfalt
• Verlagen van maximumsnelheid van 80 tot 50 km/u

Dit resulteerde in een afname van de geluidsbelasting van maar liefst 8 dB.